Wai Khru

_____________________________________________________________________________
Rytualny taniec wykonywany przed rozpoczęciem walki na ringu:

Khru jest słowem oznaczającym w języku tajskim osobę, która naucza, oddaje swoją wiedzę uczniom. Osoby określane tym słowem cieszą się wysokim poważaniem i szacunkiem w społeczeństwie tajlandzkim. Ludzie tacy posiadają olbrzymią wiedzę, są pełni wytrwałości, o wysokim morale. W zamian za życiową prezentację i wiedzę otrzymują od swoich uczniów najwyższe oznaki szacunku. Jedną z takich oznak jest właśnie Wai Khru, czyli demonstracja respektu i wdzięczności ucznia wobec nauczyciela. Wai Khru jest praktykowane w wielu dziedzinach sztuki takich jak taniec, tajske sztuki walki z bronią czyli krabi krabong i oczywiście charakterystyczne dla walk muaythai. „Wai” oznacza oddanie szacunku.


Muzyka jest integralną częścią muaythai, z tego powodu ta piękna sztuka walki jest jednym z licznych tajskich widowisk. Muzyka, którą słyszymy w tle podczas walki muaythai oraz w czasie rytuału Wai Khru, grana jest przez małą orkiestrę, której muzycy posługują się takimi instrumentami jak ta pong lub glong-kag (bębny); pee java (flet) oraz ching (cymbały).

Według legend i historycznych przekazów, walki muaythai były organizowane przy okazji świąt i festynów. Muaythai służyło również selekcji ludzi o największych umiejętnościach w walce, by mogli objąć najważniejsze pozycje w armii.

Bardzo ważnym dziś pytaniem jest to, jak można ocalić tę piękną sztukę przed wygaśnięciem, czy też przed stratą jej autentyczności? Między innymi temu ma służyć zrozumienie pełni znaczenia ceremonii Wai Khru. By trenować muaythai, wojownik musiał posiadać mentora, trenera. Przyszły zawodnik mógł być uczony przez innych wojowników muaythai, ale pomimo wszystko, każdy początkujący zawodnik musiał posiadać mentora, który go prowadził drogą muaythai. Dlatego też każdy zawodnik był zobowiązany szanować swojego trenera. Jedną z najważniejszych cech Tajlandczyków było (i jest do tej pory) pokazywanie głębokiego respektu i szczerej pokory wobec nauczycieli, mistrzów, mentorów i trenerów. Byli oni dla zawodników niczym drudzy rodzice. Instruktorzy posiadali olbrzymią wiedzę, miłość i życzliwość, zawsze gotowi i chętni by przekazać wiedzę uczniom. Wszyscy nauczyciele winni być poważani i szanowani przez ich uczniów. Jako przyszli spadkobiercy wiedzy i umiejętności, było obowiązkiem ucznia przysiąc lojalność i wytrwać w trudach nauki aż do osiągnięcia ostatecznego celu. Uczniowie, którzy szanowali mistrzów, osiągali liczne korzyści. Między innymi kończyli naukę zdobywszy wpierw pełnię wiedzy i umiejętności; posiadali zdolność wykorzystywania posiadanych umiejętności dla siebie i innych; zdobywali przychylność trenerów; rozszerzali wiedzę, co pozwalało im na dalszy rozwój umiejętności;


Wai Khru w treningu muaythai

Na każdym etapie treningu muaythai, rytuał Wai Khru jest jego nieodłączną częścią. Można to przedstawić w taki oto sposób:

1. Keun Kru lub Yok Kru

Keun Kru (Yok Kru) ma miejsce wtedy, gdy mistrz akceptuje ucznia i uczeń akceptuje nauczyciela , by być jednością dla muaythai. W przeszłości uczeń chcący podjąć naukę musiał wpierw służyć mistrzowi, zanim przeszedł do etapu normalnego treningu. Na tym etapie trener obserwuje ćwiczącego by się upewnić, że uczeń jest osoba godną zaufania, taką której można powierzyć posiadaną wiedzę. Kiedy nauczyciel jest pewien swojego ucznia może nastąpić ceremonia Keun Kru zwana też Yok Kru. W tej ceremonii zarówno mentor jak i jego uczeń akceptują się ponownie i adept muaythai zobowiązuje się przyjąć zasady jakimi kieruje się jego nauczyciel. Keun Kru odbywa się w czwartki, ponieważ w starożytności, właśnie te dni były uznawane jako pomyślne i przeznaczone właśnie na takie okazje. Na tę ceremonie uczeń musi przynieść wraz ze sobą osobiste jego rzeczy, jakie to już zależne jest od nauczyciela. Rytuał obywa się przed wizerunkiem Buddy i adept muaythai zobowiązuje się do bycia lojalnym wobec swego mentora.

2. Kronb Kru

Kronb Kru to rytuał odbywający się na zakończenie okresu treningu. Uczeń posiada umiejętności by przekazywać wiedzę i umiejętności innym, a w tym samym czasie ma możliwość by doskonalić swoje umiejętności. Jest gotów do wzięcia udziału w walkach.

Podczas tej ceremonii zgodnie z tradycją uczeń otrzymuje Konsol. Ponownie ceremonia Kronb Kru odbywa się w czwartek przed południem w domu mentora lub w świątyni.

3. Wai Khru

Wai Khru jest tradycją, która Tajlandczycy pielęgnują jeszcze od czasów starożytnych. W rytuale tym oddaje się szacunek nauczycielowi, ponieważ gdyby nie on, adept nie posiadałby wiedzy, którą dysponuje.

W tej ceremonii oddaje się hołd i szacunek nauczycielom obecnym oraz tym, których już nie ma wśród żywych. Nawet po ukończeniu edukacji czy treningu nauczyciel musi wciąż pozostać w największym szacunku i poważaniu. Dniem wybranym dla Wai Khru jest czwartek, który jest wtedy „dniem mentora”.

Już od czasów starożytnych po dziś dzień muaythai posiada swoją własną tradycję, którą jest taniec Wai Khru. Jest on oznaką szacunku, w starożytności był też złożeniem hołdu królom, którzy byli częstymi gośćmi na widowiskach tego typu. Symbolizuje także wdzięczność zawodnika dla trenera, który przygotowywał go do walki zarówno fizycznie jak i psychicznie.

Analizując tajską kulturę, można dojść do stwierdzenia, że Wai Khru nie jest tylko wyrażeniem szacunku wobec trenera, ale co więcej jest rytuałem oddającym szacunek wszystkim mentorom, także tym którzy byli i już są nieobecni wśród żywych. Skutkiem tego rytuał Wai Khru jest uhonorowaniem, oddaniem szacunku nauczycielom z przeszłości, a właściwie ich duchom.


Rola rytuału Wai Khru

Trenujący muaythai, zwłaszcza człowiek cywilizacji zachodniej, może się zadawać sobie pytanie: po co? Czy jest to wykonywane dla piękna samego w sobie? Czy może jest to ćwiczenie lub rozrywka? Czy rytuał Wai Khru jest kultywowany tylko dla zachowania go w pamięci i dla tradycji?

Wszystkie z tych wątpliwości są po jakiejś części prawidłowe, ale wydaje się, że znaczenie Wai Khru jest znacznie głębsze… Można je określić jako:

 • uwielbienie i oddanie czci Bogu; jeżeli zastanowić się nad korzeniami sztuk walki czy sztuki ogółem, można dojść do konkluzji, ze religia i wiara w Najwyższego odgrywją w nich olbrzymią rolę. Dlatego powstawały różne formy zbliżenia się do Boga. Taką właśnie formą jest rytuał Wai Khru (dlatego osobie wierzącej jest łatwiej zrozumieć znaczenie rytuału „tańca śmierci”). Wai Khru i muzyka towarzysząca tej ceremonii jest uwielbieniem Boga, w tajskiej kulturze boga Pra Isuan – twórcy śwata. Zawodnicy muaythai w ten sposób zapraszają i przyjmują święte duchy w ich ciałach i umysłach.
 • serce i dusza; Wai Khru ma przygotować serce i duszę zawodnika do poświęcenia. Innymi słowy ma psychicznie go przygotować do walki.
 • rozrywka i siła; Pra Isuan stworzył człowieka wraz z darem tańca i muzyki, co powoduje, ze ludzie mogą osiągać szczęście. Prawdziwe szczęście bez chciwości i samolubstwa umożliwiają zapomnienie o nas i czasie. Podczas Wai Khru bokser powinien zezwolić by dusza opuściła ciało i przyjąć święte duchy do siebie. Przykładowo wojownicy, którzy praktykują kah-tah (wersję religijną), wierzą, że ten rytuał pozwala im osiągnąć ponadnaturalną siłę.

W czasach antycznych, tajscy wojownicy wierzyli, że amulety, tajemne symbole miały pomagać im w bitwach, przez co wzrastało także morale. Rytuał ten był wówczas używany do osiągnięcia mocy, służył koncentracji i był podstawowym czynnikiem kontrolowania umysłu wojownika.


Dziś ceremonia Wai Khru w zawodach muaythai jest podstawowym rytuałem. Jest oddaniem szacunku nauczycielom, przeciwnikowi, widzom. Efektowność tej ceremonii opiera się na ukazaniu łagodności i opanowaniu ciała i umysłu. W Buddyzmie bycie w pełni łagodnym i miłościwym skrywa prawdziwą siłę autorytetu. Kiedy potrafimy połączyć tę moc z siłą ciała i mądrością umysłu wówczas docieramy do źródła prawdziwej siły.

Bokserzy wykonują taniec Wai Khru tak jak wykonywali ten rytuał wojownicy w zamierzchłej przeszłości. Ten rytuał ma ochronić muaythai przed zaniknięciem czy przed utratą jego oryginalności i autentyczności. Wai Khru nie ma na celu znieważenia przeciwnika, wprost przeciwnie. Jest to przede wszystkim ceremonia oddająca szacunek nauczycielowi, który obdarował ucznia jego wiedzą i umiejętnościami. Wai Khru ma na celu skoncentrować boksera na jego muaythai i zrównoważyć go duchowo.

Autor: Boulliet
Polski Związek Sportowy w dyscyplinie muaythai. Wspólpracujemy i jesteśmy rozpoznawalni przez EMF - European Muaythai Federation oraz IFMA - International Federation of Muaythai Amateur.

Muaythai to sport honoru i wielkiej szlachetności, to rycerski sport dla odważnych, którzy gotowi są zaakceptować długie godziny treningu, żeby dojść do jak najwyższego poziomu w sztuce. Mało jest tak skutecznych i spektakularnych dyscyplin, wymagających jednocześnie tak intensywnego zaangażowania.

Przegrana nie jest hańbą, jeśli walczy się z całego serca.